czwartek, 17 kwietnia 2014

Wesolego Alleluja!


Dzis zamiast przepisu kilka slow na temat wielkanocnych tradycji :) A po przepis na cytrusowe babeczki do koszyczka, widoczne na zdjeciu zapraszam TU (przepis z zeszlego roku:)


Kazde wielkanocne sniadanie zaczynamy od dzielenia sie jajkiem na znak wiary w sile poczatku. Jajko to symbol narodzin, zrodlo istnienia, w dodatku ma podobno moc zwalczania zla i chorob. Tradycja kaze malowac pisanki w Wielki Piatek, przez co maja miec jeszcze potezniejsza moc chronienia przed zlem. Zdobieniem jaj zajmowaly sie tylko kobiety. Mezczyzni w tym czasie nie mieli prawa pojawiac sie w izbie, wiec niewiasty w spokoju tworzyly pisanki, kraszanki, oklejanki... Kiedys zwyczajowo w Wielka Sobote najpiekniejsze pisanki przesylano bliskim sercu na znak serdecznych uczuc.

Swiecenie pokarmow traktowano kiedys jako "osmy sakrament". Do dzis zwyczaj ten praktykowany jest nie tylko w Polsce, ale takze w Austrii, Bawarii i we Wloszech. Az do X w. jedynym skladnikiem swieconego byl upieczony na roznie baranek. Pozniej pojawily sie inne miesa, a takze baranki z lukru lub z ciasta. Jajka zaczeto swiecic dopiero w XII w. w towarzystwie...ryb, mleka z miodem, piwa, wina, jablek i przypraw.

Smigus-dyngus dzis znaczy tyle co lany poniedzialek. Kiedys dyngusem zwano obdarowywanie kolednikow (dyngusnikow), a w czasie smigusa kawalerowie siekli rozgami nogi panien. Panny, choc piszczaly i wyrywaly sie, bardzo sobie cenily zadrapania na nogach, bo dowodzily one uczucia adoratora. A jesli panny nie wychlostano? Niektore chlostaly sie same, by uniknac kompromitacji... :)

Dzis nie wyobrazamy sobie Wielkanocy bez goracego zurku lub bialego barszczu. A jeszcze 100 lat temu zur, oczywiscie bezmiesny, byl potrawa jedzona glownie w czasie postu. W Wielki Piatek uroczyscie wylewano garnki tej zupy na ziemie. Ten obyczaj nazywano "pogrzebem zuru". Podobnie bez zalu pozbywano sie sledzi, ktore stanowily podstawe postnego menu. Przybijano je do drzew :)

Kiedys swiecono wszystkie wielkanocne miesiwa i ciasta. Potem obchodzono z nimi dom i stodoly, by zapewnic dostatek i duze plony. Wierzono, ze obrzed ten wyploszy z gospodarstwa myszy. W ogordzie rozsypywano skorupki jajek na ochrone przed szkodnikami. Od gradu mialy zas strzec zakopane kosci. Resztki swieconego przeznaczano dla krow i koni, aby byly zdrowe i dobrze sie rozmnazaly.

Mazurek, symbol Wielkanocy, to ciasto typowo polskie. Mazurkowe wypieki kiedys zaczynano robic juz kilka dni przed swietami. trzeba bylo bowiem upiec 12 mazurkow symbolizujacych 12 miesiecy. Tradycja nakazywala tez by byly one w roznych smakach. Staropolski mazurek zawsze mial ksztalt prostokata i wielkosci duzej kartki papieru. Dekoracje robiono glownie z orzechow i kandyzowanych owocow.

Na kazdym wielkanocnym stole musza stanac slodkie, puszyste babki. Tak kaze tradycja. Przepisow na nie stworzono bez liku. Pieczono je w roznych formach i ilosciach, takze w postaci barankow. Bab przygotowywano wiele, bo musialo ich starczyc az do Zielonych Swiatek. Aby nie wysychaly, lukrowano je. Ciasta te czesto byly pieczone z mysla o wedrujacych smigusnikach, ktorym dawano je w podarku za zyczenia.

Tradycyjnie, im wiecej na wielkanocnym stole jejek i potraw z nich, tym rok bedzie lepszy, dostatniejszy i zdrowszy. Byc moze dlatego zwaczaj kaze na te swieta podawac wielojajeczne babki, paschy i serniki. Pascha to deser z sera, mleka i jajek symbolizujacy obfitosc i odrodzenie. A dodatek bakalii kojarzyc ma sie z luksusem. Swiateczne ciasta czesto ozdabiano lukrowanymi baziami. Wierzono, ze wierzba sprowadza bogactwo i zdrowie.

Wierzbowe galazki zastepuja u nas liscie palmy, symbolizujace trimfalny wjazd Jezusa do Jerozolimy. Poswiecone w Niedziele Palmowa mialy niezwykla moc - odpedzaly nieszczescia i chronily przed choroba. Rzezucha zastapila popularna dawniej owsiana trawke a kurczatko podobnie jak jajko, bylo symbolem wiosny i odradzajacego sie zycia.



Zdrowych, pogodnych i rodzinnych Swiat Wielkanocnych. Slonca za oknem, najblizszych przy stole i samych pysznosci na talerzu!



*zrodlo: "Pani Domu" 3 (2009)

13 komentarzy:

  1. Wesołych, zdrowych i smacznych Świąt Wielkanocnych Majeczko dla Ciebie i Twoich Bliskich :*

    OdpowiedzUsuń
  2. Majeczko, najlepsze życzenia dla Ciebie i Bliskich! Spokojnych Świąt!

    OdpowiedzUsuń
  3. Pamiętam te babeczki :-) Wesołych Świąt, Majko!

    OdpowiedzUsuń
  4. Wesołego Alleluja Majeczko:-)

    OdpowiedzUsuń
  5. Smacznego jajeczka i mokrego dyngusa! ;)

    OdpowiedzUsuń
  6. Ja też ślę Tobie świąteczne życzenia. Pyszne Twoje Święta będą na pewno, więc niech będą jeszcze ciepłe, słoneczne, radosne, spokojne i rodzinne. Pozdrawiam cieplutko :-)

    OdpowiedzUsuń
  7. ale cudowna babka!
    zdrowych, wesolych, rodzinnych swiat ;*

    OdpowiedzUsuń
  8. Wesołych i spokojnych Świąt dla Ciebie i całej rodziny :)

    OdpowiedzUsuń
  9. Agnieszko- zdrowych i radosnych Swiat Wam zycze :)

    OdpowiedzUsuń
  10. Agnieszko, Wielkanocy lekkiej, pięknej i świeżej jak Twoje zdjęcia! Niech będzie dla Ciebie i Bliskich czasem niosącym nadzieję :)

    OdpowiedzUsuń
  11. Majko, Zdrowych i Spokojnych Świąt dla Ciebie i Twojej Rodziny :)!

    OdpowiedzUsuń
  12. Tobie również życzę wspaniałych i spokojnych ŚWIĄT WIELKANOCNYCH :)))

    OdpowiedzUsuń
  13. Wesołych i spokojnych Świąt !:).

    OdpowiedzUsuń